پای حرف‌های امین دلپذیر، کارگردان نمایش "تابستان یخی"

۲۶ آبان ۱۳۹۵ ساعت : ۱۴:۲۹
پای حرف‌های امین دلپذیر، کارگردان نمایش "تابستان یخی"

نمایش "تابستان یخی" از جمله کارهای کودک و نوجوان است که با یک گروه حرفه‌ای و با امکانات فراوان صحنه‌ای، اجرای خود را در سالن خلیج فارس فرهنگسرای نیاوران از اوایل آبان آغاز کرده است. تعمیرات و چیدمان صندلی‌های این سالن باعث شد که کار با تأخیر روی صحنه برود.
فرهنگسرای نیاوران واقع در شمال تهران یکی از مهم‌ترین مراکز هنری شناخته شده پایتخت است که دو سالن "گوشه" و "خلیج فارس" این مجموعه میزبان گروه‌های تئاتری می‌شوند. امین دلپذیر اعتقاد دارد که یک کارگردان باید از تصویرسازی شروع کند و سپس متن نمایشی خود را روی کاغذ بیاورد. او می‌گوید: "کارگردان با این کار می‌تواند یک تئاتر مملو از عناصر بصری را به تماشاگر عرضه کند. از سوی دیگر، یک کارگردان باید به ۹۰ درصد آن چیزی که ایده‌آل ذهنی‌اش هست، برسد"
 نمایش "تابستان یخی" تا ۷ آذر میزبان تئاتردوستان خواهد بود. در زیر گفتگویی که با امین آبان کارگردان"تابستان یخی" انجام شده است را می‌خوانیم.

نمایشنامه "تابستان یخی" از چه زمانی متولد شد و چگونه توانست روی صحنه تئاتر جان بگیرد؟
از اسفند سال گذشته پیش‌تولید آن شروع شد. در ابتدا یک ایده ساده بود و سپس با تلاش گسترده آن هم در طول سه ماه و روزی سه ساعت آن را با حامد زحمت‌کش پرورش دادیم تا رسید به شکلی که حالا شاهد هستیم. ما تصمیم گرفتیم یک "پازل تصویری" تهیه کنیم و براساس آن نمایش را شکل بدهیم. دیالوگ‌ها هم بر همین اساس شکل گرفت. به‌طور کلی پروژه پیش‌تولید این نمایش سه ماه طول کشید.

گفتید که از «پازل تصویری» استفاده کردید؛ کمی در این باره بگویید؟
در گام نخست، یک طرح یک خطی در اختیار داشتیم. براساس پیشنهاد حامد زحمت‌کش تصمیم گرفتیم که از یک "پازل تصویری" بهره بگیریم. این پازل به این صورت است که برای تمام حالات، فضاها، ورود و خروج بازیگران، انواع و اقسام تصویرها را پیدا می‌کنیم. برای هر حرکت تا حدود ۲۰۰ راه ممکن را در میزانسن‌ها تصور کردیم. مثلا قرار بر این شد که یک شخصیت با هلی‌کوپتر بیاید و کاراکتر دیگری با یک کشتی وارد شود. همه این تصاویر را در پازل خود ثبت کردیم و بعد براساس آن دیالوگ‌ها را نوشتیم و کار را اجرا کردیم.

بنابراین از "دراماتورژی تصویری" بهره گرفتید؟
بله، دقیقا از نوعی دراماتورژی که محورش تصویر است، بهره گرفتیم.

سالن‌های فرهنگسرای نیاوران را چگونه می‌بینید؟ سالن "گوشه" مدت‌هاست که فعالیت می‌کند؛ اما  سالن "خلیج فارس" که بیشتر از ۲۶۰ صندلی دارد، کمی مهجور است. نظرتان چیست؟
من در گذشته در سالن "گوشه" اجرا رفته بودم و تجربه خوبی بود. الان در سالن "خلیج فارس" هستیم. در ابتدا قرار بود که ۲۷ مهر اجرا برویم اما به علت تعمیرات و مسائل دیگر و مخصوصا چیدمان صندلی‌ها اجرای ما به تعویق افتاد. به همین دلیل ما از لحاظ تبلیغات ضربه خوردیم. اجرای ما درنهایت نهم آبان شروع شد. در هفته اول واقعا سالن ما سوت و کور بود. این برای ما خیلی ترسناک بود. هوای سرد این روزها و مسافت این سالن با مرکز شهر عوامل دیگری است که این سالن را مهجور می‌کند و به اجرای ما با این همه هزینه لطمه وارد کرده است.

مخاطب این سالن‌ها را چگونه می‌بینید؟ معمولا از طبقه خاص و یک اندیشه خاص هستند؟
سالن گوشه با یک پنل "پیامکی" به سرعت مملو از تماشاگر می‌شود و دوست‌داران تئاتر سرازیر می‌شوند. اغراق نکنم! ۵۰ درصد سالن پر می‌شود. اما سالن خلیج فارس کمی متفاوت است. با اینکه صندلی‌های بیشتری و فضای بازتری دارد؛ که جوابگوی هزینه سنگین برای یک اجرای تئاتر نیست.

مگر خیلی هزینه سنگینی برای اجرای "تابستان یخی" داشتید؟
آرزوی هر نویسنده‌ای که آن‌چه را روی کاغذ پیاده می‌کند به شکل صد در صدی روی صحنه ببیند. هنرمندان معمولا به خاطر امکانات محدود و شرایط محیطی قید خیلی از عناصر اصلی نمایش خود را می‌زنند و تنها شاید ۲۰ درصد آن چیزی که مد نظرشان باشد روی صحنه می‌رود. من تلاش کردم که
صد درصد آن‌چیزی را که دوست دارم روی صحنه بیاورم و فکر می‌کنم تا ۹۰ درصد موفق شده‌ام.

با این تفاسیر کیفیت را فدای اجرا رفتن نکردید؟
نه واقعا؛ برای من کیفیت حرف اول را می‌زند. ۹۰ درصد از آن چیزی که می‌خواستم؛ روی صحنه تئاتر آمده است. این نشان می‌دهد که گروه اجرایی زحمت فراوانی کشیده و دیدن این کار ارزش دارد.

تئاتر خصوصی را چگونه ارزیابی می‌کنید؟ مدتی است که سالن‌های خصوصی پا گرفته‌اند و حالا عمده تئاتر‌ها با سرمایه خود گروه‌ها روی صحنه می‌روند. نظرتان در این باره چیست؟
این موضوع گسترده‌ای است. اما احساس می‌کنم تنها چند گروه در این تئاتر خصوصی موفق می‌شوند. گویا یک باند‌هایی هم شکل گرفته است. البته چند کارگردان محدود هستند که برای خودشان برند شده‌اند و اسم و رسم دارند و حق‌شان است که به فروش هم برسند. اما گروه‌های دانشجویی و جوانان صددرصد در این تئاتر ضرر خواهند کرد و این اجراها به آنها کمکی نمی‌کند. سالن‌ها هم به علت هزینه‌ها و مسائل دیگر بیشتر به دنبال افراد اسم و رسم‌دار هستند. هرچه در یک اجرا، بازیگران مشهوری بیشتر باشد، اجرا رفتن راحت‌تر می‌شود