رویای یک شب نیمه تابستان هم ایرانیزه شده، هم مدرنست

۸ شهریور ۱۳۹۵ ساعت : ۱۲:۵۳
رویای یک شب نیمه تابستان هم ایرانیزه شده، هم مدرنست

رویا دهقان: نمایش "رویای یک شب نیمه تابستان" از معروف ترین نمایشنامه های ژانر کمدی شکسپیر است. که توسط باقر سروش بازی نویسی شده و کنش های هر صحنه نگه داشته شده و کل صحنه برای اجرایی که مد نظر کارگردان بوده دوباره نوشته شده است. چند کاراکتر و موقعیت هم از نمایشنامه حذف شده اند و خط داستانی جدیدی به کار اضافه شده است.

نمایش های کمیک در ظاهر به هدف خنده و تفریح است اما در اکثر نمایشنامه هایی در این ژانر مسائل جدی در پرده شوخی نموده می‌شود. دقت نظری که  در اجرای نمایش های کمیک باید لحاظ داشت جلوگیری از ورود شوخی های سخیف به اجراست تا فاصله خود را با تئاتر آزاد حفظ کند. نمایشی که از ابزار و الفاظ دم دستی دوری می گزیند که هم تماشاگر را بخنداند و هم آنچه از مسائل روز و یا معضلات اجتماعی است، مطرح کند.

در کمدی شخصیت قهرمانان و شکست هایشان بیشتر جنبه سرگرمی دارد و معمولاً بیننده بدان توجه جدی نمی‌کند.  چنانچه می داند که فاجعه بزرگی اتفاق نخواهد افتاد بلکه سیر حوادث در جهت پیروزی قهرمان داستان است.

"رویای یک شب نیمه تابستان" به قوی ترین شکل، کمدی را نمایش می دهد، در عین حال که فضای ایرانیزه، آن گونه که در نمایش های دیگر شاهد هستیم، نمی بینیم، اما به گفته کارگردان : "نمایش هم ایرانیزه شده است هم مدرن. اما با معانی و زبانی که ما برایش به وجود آوردیم. زبان ما، لباس ما، صحنه ی ما، بازی بازیگران ما، آن چیزی است که ما خلق کرده ایم و به مخاطب منتقل می کنیم. که این شیوه برای مخاطب نه آن چنان آشناست و نه آن چنان غریبه"

طراحی صحنه به سبکی مدرن اجرا شده و از فضای بدویتِ زمان نمایش به دور است، در عین سادگیِ ظاهری چنان ظریف و دقیق اتفاقات تمام صحنه ها را تحت شعاع قرار می دهد. و بیننده متوجه است که برای هر صحنه و حتی هر لحظه از نمایش تغییری در صحنه تعبیه شده است.

در عین حال که نمایش متنی قوی را در پشت سر دارد اما میزانسن ها و بازی ها چنان قوی اجرا شده اند که بیننده را تا آخرین لحظه اجرا به دنبال خود می کشد.

متن، کارگردانی، بازی ها ، طراحی صحنه و طراحی گریم ازعناصر اصلی یک نمایش است که کارکرد مهمی در ماهیت اصلی نمایش دارند و در واقع سرمایه یک نمایش قوی را، درست قرار گرفتن همه این موارد در کنار هم، می تواند تضمین کند. که نمایش "رویای یک شب نیمه تابستان" همه موارد را به خوبی و در سطحی متناسب با سطح انتظار مخاطبِ تئاتری در خود دارد.

ریتم کلی نمایش در طول اجرا بالاست و هیجان لازم را در مخاطب خود به وجود می آورد، و این دستاورد بازی های قوی و کارگردانیِ بسیار دقیق و ریزبین اثر است. که لایق دست مریزادی است که تماشاچی را راضی از سالن نمایش بدرقه می کند. و چنانچه در پایان نمایش یکی از بازیگران، به نمایندگی از کارگردان اثر توضیح می دهند که در طول اجراها روشنک گرامی و آزاده صمدی در اثر آسیب دیدگی از همراهی نمایش معذور شده اند و نمایش بدون وقفه و تاخیر با حضور بازیگر جانشین به اجرای خود ادامه داده است، که این تغییر را به دلیل قوی بودن بازی ها، از بازی هیچ یک از بازیگران در صحنه متوجه نمی شویم.

کارگردان "رویای یک شب نیمه تابستان" با اشاره به فضای فانتزی و قصه پریانی که این نمایش دارد، عنوان کرد تلاش کرده در رفتارها شخصیت ها و نوع زبانشان نوعی بدویت وجود داشته باشد.

مصطفی کوشکی کارگردان نمایش "رویای یک شب نیمه تابستان" درباره اقتباسی که از نمایشنامه شکسپیر کرده است گفت: این نمایش توسط باقر سروش بازنویسی شده است و از آنجا که همه نمایشنامه های شکسپیر و اصولا آثار کلاسیک خودشان را توصیف و تعریف می کنند چون بیشتر برای خواندن روی صحنه نوشته می شده اند تا اجرا، ما باید تلاش می کردیم تا این توصیف ها را تبدیل به کنش و درام کنیم.

او ادامه داد: البته این کار را همه افرادی که می خواهند اثری کلاسیک را به صحنه می برند باید انجام دهند اما کاری که ما علاوه بر این انجام دادیم این بود که زبان و رفتار شخصیت ها را از آن خود کردیم چون زبان کلاسیکی که چنین نمایشنامه هایی دارند وقتی به زمان حال باز می گردند تبدیل به زبان عامی و روزمره می شوند که من این شیوه را دوست نداشتم بنابراین تصمیم گرفتیم کاری کنیم تا چینش کلمات و واژه ها متعلق به این نمایش باشد به این مفهوم که در عین روزمره بودن بدوی و بی پروا و کمی کودکانه نیز داشته باشد.

این کارگردان درباره فضای فانتزی و قصه پریانی که در نمایش جریان دارد، توضیح داد: یکی از ویژگی هایی که این نمایشنامه را برای اجرا انتخاب کردم همین فضای جادویی و دنیای جن و پری هایی بود که در اثر وجود داشت و در اجرای کار هم تلاش شده که این فضاسازی حفظ شود.

کوشکی درباره شیوه اجرایی نمایش بیان کرد: برای ارایه درست همین قصه جن و پری شیوه اجرایی و دکور متفاوتی تدارک دیده ایم تا این داستان فانتزی و چگونگی ظاهر و غیب شدن جن ها و رفتارهای نامتعارفشان به درستی به نمایش گذاشته شود. در عین حال دکور نمایش با وجود عظیم بودن به شیوه ای طراحی شده که برای نمایش "دکلره" هم که همزمان با این نمایش در سالن تئاتر مستقل تهران اجرا می شود، مشکلی پیش نیاید.

او در پایان صحبت هایش بیان کرد: در نمایش موسیقی به صورت زنده شنیده می شود و برای این کار از تعدادی از بچه های بندرعباس خواسته ام که در کنار ما باشند. از آنجا که در این نمایش به دنبال یک فضای بدوی بودم تصمیم گرفتم از موسیقی جنوبی استفاده کنم تا علاوه بر حال و هوای بومی نمایش فضایی بدوی و وحشی هم داشته باشد.

نمایش "رویای یک شب نیمه تابستان"، کمدی مشهور ویلیام شکسپیر به با باز‌نویسی باقر سروش، طراحی و کارگردانی مصطفی کوشکی و با حضور آزاده صمدی، محمد صادق ملک، سجاد باقری، روشنک گرامی، مجید نوروزی، شهروز دل‌افکار، نازآفرین کاظمی، هومن کیایی، علیرضا کیمنش، خاطره حاتمی و غزل شجاعی تا هجدهم شهریور هر شب ساعت ۱۹:۱۵ در سالن مستقل تهران به روی صحنه است.

رویدادهای مرتبط