روزنامه‌نگاری انتزاعی / نگاهی به پروژه ˝باز هم مشکل قطب نما˝ از توماس جپی

۱۹ اسفند ۱۳۹۳ ساعت : ۰۹:۳۸
روزنامه‌نگاری انتزاعی / نگاهی به پروژه ˝باز هم مشکل قطب نما˝ از توماس جپی

مرکز هنرهای معاصر سازماناب؛ گالری آب‌انبار از ۸ اسفند میزبان مجموعهٔ باز هم مشکل قطب نما از توماس جپی؛ هنرمند استرالیایی تبار ساکن آلمان است. جپی به واسطهٔ نقاشی، مجسمه و چاپ و نشرو با جابه جایی ابژهٔ فرهنگی میان بافت‌های مختلف شکاف‌های ظریف‌شناختی و زیبایی‌شناسانه را آشکار می‌سازد.
مجموعهٔ متاخر هنرمند بر محور مطالعات تئوریک و میدانی، در باب مذاکرات بینافرهنگی پیچیده‌ای که در پروسهٔ ساخت موزه آبگینهٔ تهران میان یک معمار روس و دولت وقت ایران روی داده، شکل گرفته است. هنرمند خطوط رابط فرهنگی متعددی را میان عناصر کارش بنا می‌نهد؛ او با به نمایش گذاشتن آثارش در گالری سازماناب در نزدیکی موزهٔ آبگینه نخستین قدم را در بازی با تغییرات و فواصل مکانی بر می‌دارد و پس از آن در یک توالی حساس تغییرات مکانی کوچک یا بزرگی را میان شهر‌ها کشور‌ها و ساختمان‌ها پی می‌گیرد. هنرمند پرترهٔ نقاشی شده‌ای از معمار روس موزهٔ آبگینه را همچون شاهدی بر مذاکرات در دیوار طبقهٔ دوم می‌نشاند و ورودیهٔ گالری و فضاهای دیگر را با اطلاعات کپی شده بر سطوحی شفاف پر می‌کند. این متون مجسمه گون در حال بسط همزمان کتاب نظریهٔ آشوب و تفاوت‌های ظریف میان متن اصلی و متن ترجمه شدهٔ آن به فارسی از طریق مقایسهٔ مدام دو متن در خلال نمایش است و بدین ترتیب تفاوت‌های ظریف فرهنگی را آشکار می‌کند. هنرمند سپس ما را با دو دیوارنگارهٔ گرافیتی که از روی تصاویر رنگین دیوارنگاره‌هایی از مقبرهٔ کاکستلا ی مکزیک بازرسم شده‌اند مواجه می‌سازد.
توماس جپی از طریق بازتولید تصاویر و بردن آن‌ها از مکانی به مکان دیگر معانی فرهنگی را به هم می‌آمیزد و به مشاهده تغییراتی که هر محیط جدید بر تصاویر و مفاهیم انضمامی‌شان وارد می‌کنند می‌نشیند. او همزمان با تصاویر از مخاطبان نمایشگاه می‌خواهد تا سی دی‌هایی از دو قطعهٔ موسیقی آهنگسازان استکهلمی؛ کی دبلیوسی ۹۲ و دیجی بیسکوییت را که بر دیوار گالری آویخته شده، از گالری خارج کرده، به آن‌ها گوش سپارند و بدین ترتیب دامنه‌های تاثیرات نمایشگاه را از دیوارهای گالری عبور داده و در سطح شهر پراکنده سازند. یکی از این قطعات توسط یک تهیه کنندهٔ سوئدی ساکن چین و به سفارش هنرمند برای این مجموعه و به منظور پخش شدن در ایران ساخته شده است. اما اتاق‌های طبقهٔ سوم میزبان نقاشی‌هایی بر روی سیلک برگرفته از لوگوهاییست که هنرمند در گشت زنی پیرامون گالری و موزه با آن‌ها مواجه شده است. این نقاشی‌ها در کنار فتوکپی‌های بزرگی از انعکاس‌های تودرتوی ظروفِ قرار گرفته در محفظه‌های نمایشی موزهٔ آبگینه که بر توری‌های فلزی نصب وچیدمان شده‌اند. هنرمند با نمایش دادن انعکاس‌ها ی محفظه‌ها به رمز و رازهای مذاکرات فرهنگی اولیه اشاره می‌کند و همزمان نتایج مذاکرات را در ساختمان فعلی نشان می‌دهد.
جپی علاوه بر همهٔ این‌ها به چاپ و ترجمهٔ کتاب شهدنوش نخل؛ رمان رئالیست جادویی که در ادبیات پسا استعماری آفریقا در دههٔ ۵۰ نقشی مهم ایفا نموده و پخش آن در نمایشگاه می‌پردازد. هنرمند مدعیست که با بهره گیری از عدم وجود حق کپی رایت در ایران این کتاب را به خواست و اراده خود وارد گفتمان زبان فارسی کرده است و از این طریق امکان ارتباطی دیگری را با تغییر زبان برای مخاطبان خویش فراهم نموده است.
به نظر می‌رسد که توماس جپی از تمامی امکانات بیانی ممکن در مسیر ایجاد گفتمانی بینافرهنگی بهره برده و ما را با گسترهٔ وسیعی از داده‌ها و مفاهیم فرهنگی مواجه نموده است. هنرمند خود کل این پروژه را که بر مبنای بازنشر و گسترش اطلاعات و تغییرات مکانی متعدد شکل گرفته است روزنامه‌نگاری انتزاعی توصیف می‌کند. او می‌گوید: "نتایج کاراین پروژه هنگام استخراج منتزع شده‌اند، از منبع معنایی خود فاصله گرفته و به بیانی تمثیلی درآمده‌اند و در پایان نمایشگاه اطلاعات جدید فرهنگی و زیبا‌شناسانه به دست آمده برای پروژهٔ بعدی از نو بازنگری خواهند شد."