حسن پارسائی: نمایش “شاهزاده خانم بد ترکیب”، از لحاظ بصری، کارگردانی و بازی‌دهی بازیگران موفق عمل کرده است

۲۷ اردیبهشت ۱۳۹۵ ساعت : ۱۰:۴۲
حسن پارسائی: نمایش “شاهزاده خانم بد ترکیب”، از لحاظ بصری، کارگردانی و بازی‌دهی بازیگران موفق عمل کرده است

مخاطبان تئاتر در رابطه با نمایشنامه‌های کودکان و نوجوانان عمده‌تا با چهار نوع متن روبه رو هستند؛ اول متونی که موضوع داستانی یا قصه‌وارشان به دنیای خود کودکان و نوجوانان مربوط می‌شود. دوم متونی که نویسنده از دیدگاه و نگاه کودکان یا نوجوانان به دنیای بزرگسالان نظر دارد و در آن هم معمولا یک یا چند کودک یا نوجوان حضور دارند. سوم متونی که در آنها از دیدگاه بزرگسالان مسائل و موضوعات گروه‌های سنی کودک و نوجوان بررسی می‌شود. چهارم متونی که در ترکیبی کلی رابطه والدین و کودکان یا نوجوانان را در ساختاری روائی به چالش می‌کشد.
نمایش "شاهزاده خانم بد ترکیب" به نویسندگی "اوراند هریس" و طراحی و کارگردانی مریم کاظمی جزو هیچ‌کدام از این متون نیست؛ قصه‌ای نسبتا فانتزیک دارد که در آن فقط شاهزاده خانم و دختران "زن خدمتکار" پادشاه می‌توانند در گروه سنی سال‌های آخر نوجوانی و نیز اوائل سال‌های "جوانی" قرار بگیرند و بقیه پرسوناژها عمده‌تا والدین‌اند که بزرگسال به حساب می‌آیند. اما آنچه نمایش را نهایتا و حداقل برای گروه سنی نوجوانان هم قابل پذیرش کرده، شیوه اجرای آن است که عوامل و عناصر آن همگی در چهره‌پردازی، لباس و مخصوصا استفاده از موسیقی ریتمیک و حرکات موزون به اصطلاح کوریوگرافیک و ترانه‌هایی با اشعار کوتاه هجائی، به انضمام لحن، صدا و شیوه دیالوگ‌گوئی جلوه نمایشی پیدا کرده است که گروه سنی جوانان و بالاتر هم از مواجهه با آنها به وجد می‌آیند؛ زیرا اجرای نمایش کلا ضرباهنگی شاد و مفرح دارد.
محتوا و مضمون نمایش "شاهزاده خانم بد ترکیب" اساسأ تربیتی و اخلاقی است: شاهزاده خانم زشت و بد ترکیب، خودخواه، تنبل، لوس، بداخلاق و بدرفتار، بعد از آن که هیچ‌کس نمی‌تواند زشتی‌های چهره‌اش را از بین ببرد، با اصرار زنی که خدمتکار پادشاه و ملکه است و ادعا دارد که چهره زشت شاهزاده خانم را زیبا می‌کند، به خانه این زن که با شوهرش و چهار دختر زیبا و مهربانش بسر می‌برد، انتقال داده می‌شود. خدمتکار مورد نظر با خوش رفتاری و راهنمائی‌های خردمندانه‌اش کاری می‌کند که شاهزاده خانم از طریق "سازگار شدن با دیگران، کار کردن و داشتن حس گذشت و فداکاری" به ترتیب و به گونه‌ای مرحله‌بندی شده با از دست دادن هرکدام از معایب اخلاقی، رفتاری و تربیتی‌اش عملأ یکی از معایب و زشتی‌های صورتش هم از بین برود و چهره‌اش نهایتا متناسب با "سیرت" تازه‌اش زیبا شود؛ نتیجه‌ای که از این "قرارداد" و "شروط تربیتی" حاصل می‌آید، این است که برای زیبا شدن چهره و ظاهر، ابتدا باید سیرتی خوب، مطلوب و زیبا داشت.
باید یادآور شد که استفاده تمثیلی از دو کودک در آغاز نمایش، هیچ ارتباطی با مضمون و محتوای اجرا ندارد و حتی به نمایش هم آسیب زده است، زیرا عملأ ترفندی تبلیغاتی برای "بازاریابی فرهنگی" پایان نمایش محسوب می‌شود.
ساختار و روند منتهی شدن حوادث به نتیجه مطلوب مورد نظر نمایش عملا تخیلی و آرزومندانه است و ارتباط تنگاتنگ و به اثبات رسیده‌ای با واقعیت ندارد، اما از لحاظ تربیتی یک طرح ذهنی تأثیرگذار و آموزشی تلقی می‌گردد. استفاده از پرنده عروسکی داخل قفس و چهچهه زدن آن به هنگام حادث شدن رویدادهای خوب و مطلوب، کارکردی مکمل، تمثیلی و نمایشی پیدا کرده است. 
طراحی و میزانسن‌دهی‌های "مریم کاظمی" و حتی سهمی که او در ایفای نقش خدمتکار زن دارد، به نمایش گرمی و حرارت داده است. حسین محب اهری بازی جذاب و گیرائی ارائه می‌دهد و سایر بازیگران از جمله شاهزاده خانم و بازیگرانی که نقش‌های چهار دختر زن خدمتکار را بازی می‌کنند، در گیرائی، زیبائی و شادی بخش بودن نمایش تأثیراتی اساسی و محوری دارند. میترا کریم خانی هم نقش ملکه را خیلی خوب بازی می‌کند.
محتوای اشعار هجائی تمامأ در راستای موضوع و محتوای نمایش است. موسیقی‌ها شادی‌بخش و مفرح‌اند و متناسب با سلیقه و نیاز عاطفی گروه‌های سنی غیر بزرگسال طراحی و اجرا می‌شوند.
نمایش "شاهزاده خانم بد ترکیب" به نویسندگی "اوراند هریس" و طراحی و کارگردانی مریم کاظمی ، از لحاظ بصری و استفاده از رنگ‌های شاد در طراحی لباس و ترکیب صحنه و نیز از نظر کارگردانی و بازی‌دهی و شکل‌دهی بازیگران و توجه به این نکته مهم که "حس آمیز" و "عاطفی" بودن در نمایش‌هایی که برای گروه‌های سنی کودک و نوجوان اجرا می‌شوند، شروطی ساختاری و الزامی‌اند، موفق عمل کرده است .

 

رویدادهای مرتبط