گفت‌و‌گوي "قانون بچه‌ها" با امیرمحمد انصافی کارگردان "جادوی عروسک"

۳۱ خرداد ۱۳۹۶ ساعت : ۱۱:۳۲
گفت‌و‌گوي "قانون بچه‌ها" با امیرمحمد انصافی کارگردان "جادوی عروسک"

به گزارش تیکت، در گذشته وسط خانه‌ها یک حوض بود که در مراسم‌های ويژه مانند عروسی و مجالس مهمانی، روی حوض را با تخته‌ می‌پوشاندند، فرش می‌انداختند و برای سرگرم کردن مهمانان، نمایش سیاه بازی اجرا می‌کردند. مردم نيزکه مهمانان مجلس عروسی بودند، دورتادور حوض می‌نشستند و این نمایش را تماشا می‌کردند. بعدها با ساخته شدن سالن‌های تئاتر، این نمایش به سالن‌ها راه پیدا کرد و به عنوان نمایش‌های سیاه‌بازی به کار خود ادامه داد. اما در بیشتر مواقع، از سیاه بازی به عنوان نمایش‌ بزرگسال یاد می‌شود و کمتر اتفاق افتاده‌است که کارگردان تئاتر کودک و نوجوان به سراغ اجرای نمایش سیاه‌بازی برود. اما این‌بار نمایش سیاه‌بازی «جادوی عروسک» به نویسندگی و کارگردانی امیر محمد انصافی در تالار هنر به روی صحنه رفته و مخاطبان کودک و نوجوان را به سوی خود جذب کرده‌است.
نمایش جادوی عروسک، برنده تندیس و دیپلم افتخار برای بهترین نمایش‌نامه کودک و نوجوان، تندیس بهترین بازیگران زن و بهترین بازیگری مرد، تندیس بهترین موسیقی نمایش، تقدیر بهترین طراحی صحنه و دکور، تقدیر بهترین کارگردانی نمایش و برنده جایزه ویژه در پنجمین جشنواره تئاتر شهر شده است و تا 16 تیر هر روز جز شنبه‌ها، ساعت ۱۹:۳۰به روی صحنه می‌رود. در این راستا« قانون بچه‌ها» با امیر محمد انصافی به گفت و گو نشست.
-  از نمایش جادوی عروسک و تجربه کارگردانی برای‌مان بگویید. چطور شد نمایش سیاه بازی را برای این نمایش که ويژه کودکان و نوجوانان است انتخاب کردید؟
نمایش "جادوی عروسک"، برداشتی آزاد از نوشته داوود فتحعلی‌بیگی به نام راز عروسک است که او نیز این نمایش را بر اساس یکی از قصه‌های قدیمی که در "طوطی‌نامه" آمده، نوشته‌است.
نمایش "جادوی عروسک" نخستین تجربه کارگردانی من به صورت حرفه‌ایست. البته با توجه به فعالیت پدرم در حوزه تئاتر، از کودکی در این رشته فعالیت داشتم و در کنار اساتیدی همچون داوود فتحعلی‌بیگی، جواد انصافی، آتش تقی پور و ... تعلیم دیدم.
ما نمایش سیاه‌بازی را به نوعی برای کودکان و نوجوانان اجرا کرده‌ایم. می‌دانید که سیاه‌بازی بیشتر برای بزرگ‌سالان بوده، ولی ما ریسک کردیم تا ببینیم بچه‌ها چه واکنشی به این گونه‌ نمایشی نشان می‌دهند. در این راستا مشاوره اساتید بزرگ در حوزه سیاه‌بازی را برای اجرا داشتیم. تاکنون استقبال خوبی از این نمایش شده‌است و در نخستین هفته اجرا، با سالن پر روبه رو بودیم و با توجه به آنکه بچه‌ها روی صندلی‌شان ماندند و کار را تا پایان دنبال کردند. می‌توانم بگویم مورد استقبال آن‌ها قرار گرفته‌است؛ حتي بسیاری از والدین مطرح می‌کردند که تاکنون نمایش سیاه بازی را ندیده بودند و برای‌شان بسیار جذاب بود. البته تاکید داریم که این نمایش از سنين5 سال تا 95 سال را جذب می‌کند. اما در اصل ويژه کودک و نوجوان است.
درعین حال نباید فراموش کرد که نمایش‌های آیینی و سنتی ما در حال فراموش شدن هستند و وظیفه ما است که این نمایش‌ها را به نسل آینده معرفی کنیم و انتقال دهیم. نباید اجازه داد که نمایش‌های آیینی و سنتی از بین بروند چنانکه شاهد هستیم نمایش‌هایی مانند بقال‌بازی، ترنابازی و... فراموش شده‌اند و نسل‌ آینده اطلاعی از این نمایش‌ها ندارد. اگر اکنون تلاش نکنیم و سیاه بازی را به نسل آینده معرفی نکنیم، متاسفانه طی چند سال آینده شاهد خواهیم بودکه این نمایش هم به دست فراموشی سپرده می‌شود.
 
- به جذب مخاطب اشاره کردید. نمایش جادوی عروسک چه ویژگی دارد که می‌تواند مخاطب را تا پایان اجرای نمایش با خود همراه کند؟
برای نخستین بار، تکنیک سیاه بازی را برای کودکان و نوجوانان روی صحنه برده‌ایم. در این اجرا سعی کردیم شوخی‌ها، بازی و داستان در راستای علایق کودکان و نوجوانان پیش برود. پدری به نام یاقوت، سه بچه سیاه دارد. بچه سیاه‌ها با حرف‌ها و شوخی‌هایی که می‌کنند، می‌توانند مخاطب کودک و نوجوان را جذب کنند و به نوعی همذات پنداری بین خود و مخاطب بوجود آورند. رنگ، لباس و دکوری که تدارک دیده‌ایم برای بچه‌ها جذاب است و درعین حال تلاش کردیم از اصطلاحات و شوخی‌هایی که برای بچه‌های امروزی جذاب است استفاده کنیم.
 
- چه تفاوتی بین اجرای تئاتر سنتی و آیینی برای کودک و نوجوان و اجرای این تئاتر برای بزرگسال وجود دارد؟

ماهیت نمایش‌های آیینی و سنتی این‌گونه است که بسیار ساده انجام می‌شوند و دکور خاصی ندارد. به طور مثال در محوطه خیابان می‌توان با چند چهارپایه نمایش سیاه بازی را اجرا کرد و معمولا این نوع نمایش‌ها با روایت داستان توسط راوی همراه است که مخاطب را به تخیل و تصویرسازی ذهنی وادار می‌کند. اما از آنجایی که ممکن است تصویرسازی ذهنی برای کودکان دشوار باشد، از این رو نیاز است تا دکور و لباس و... ماهیت صحنه نمایش را مشخص کنند. تمام این امور در کنار رنگ و موسیقی می‌تواند جذابیت این نوع نمایش را برای بچه‌ها بیشتر کند.
 
- با توجه به آنکه سال‌هاست در حوزه تئاتر فعال هستید، ارزیابی شما از وضعیت تئاتر کودک و نوجوان چگونه است؟
خیلی خوب نیست. مسئولان این امر اهمیتی به تئاتر کودک و نوجوان و افکار آن‌ها نمی‌دهند و می‌گویند در چارچوب کار کودک و نوجوان نیست. درواقع، همه امور را به برخی موضوعات و مسائلی که مد نظر خودشان است محدود می‌کنند. این درحالی است که کودک و نوجوان امروزی نیازمند اجرای کارهایی نو در حوزه تئاتر است. البته شاهد برگزاری جشنواره تئاتر کودک و نوجوان هستیم که قطعا بسنده کردن به برگزاری یک جشنواره در این حوزه کافی نیست. نیاز است تا بیش‌ از گذشته به تئاتر کودک و نوجوان توجه شود.درعین حال نیاز است تا مطبوعات و سایر رسانه‌ها نیز بیشتر به تئاتر کودک و نوجوان توجه داشته باشند.
 
- بسیاری از کودکان و نوجوانان علاقه مند هستند تا درعین دیدن تئاترها، در تئاترهای مختلف بازی کنند و روی صحنه اجرا داشته باشند. آیا کلاس یا موقعیت خاصی برای تحقق این آرزو وجود دارد؟
بله. تعدادی از کارگردانان فعال در حوزه تئاتر کودک و نوجوان، با بازیگران کم سن و سال کار می‌کنند و نمایش خود را به اجرا در می‌آورند. البته کانون پرورش فکری کودک و نوجوان نیز کلاس‌هایی برای کودک و نوجوانان برگزار می‌کند، تا استعدادهایشان کشف شود.

رویدادهای مرتبط