tik8
پیگیری بلیط
گفتگویی با خالق سیاه‌بازی انسانم آرزوست

گفتگویی با خالق سیاه‌بازی انسانم آرزوست

  • ۲۴ امرداد ۱۳۹۵
  • ساعت:۱۰:۱۶

شرح خبر

<p dir="RTL" style="text-align: justify;">به گزارش تیکت داوود فتحعلی&zwnj;بیگی در گفتگو با ایلنا، با اشاره به نمایش سیاه&zwnj;بازی &quot;انسانم آرزوست&quot; و کمک&zwnj;هایی که شخصیت سیاه نمایش به آدم&zwnj;ها و به&zwnj;ویژه زنانی که گرفتار مشکلات مختلف شده&zwnj;اند می&zwnj;کند، گفت: سیاه نمایش (با نام مهرک) در طول نمایش سیر و سلوکی را به راهنمایی شیخ چراغ به&zwnj;دست پیدا می&zwnj;کند؛ این شیخ، هربار که مهرک نشانی مسجد را از او می&zwnj;پرسد، مسجد را به مفهوم عبادتگاه نشان نمی&zwnj;دهد، بلکه عبارت &quot;عبادت به جز خدمت خلق نیست&quot; را تجسم می&zwnj;کند.</p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;">او ادامه داد: این شیخ چراغ به&zwnj;دست پیر عارفی است؛ در این مسیری که از سوی شیخ هدایت می&zwnj;شود یکبار مهرک وظیفه خودش می&zwnj;داند مشکل پیرزنی که پول پرداخت اجاره خانه ندارد را حل کند، یکبار مشکل کودک مریضی که روی دستش مانده و وقتی از بیمارستان بیرون می&zwnj;آید پیر چراغ به&zwnj;دست را می&zwnj;بیند و با راهنمایی او، وظیفه خودش می&zwnj;داند مشکل دو زن دیگر را حل کند. که آخر کار، شیخ، چراغ خود را به این سیاه (مهرک) می&zwnj;دهد؛ یعنی یک سیر و سلوک اتفاق افتاده است.</p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;">فتحعلی&zwnj;بیگی با بیان اینکه هنوز در جامعه امروز هم اندک کسانی هستند که کارهای خیر انجام می&zwnj;دهند و جامعه را هم دعوت می&zwnj;کنند، گفت: در کتاب آسمانی ما جابه&zwnj;جا دعوت و خیر و نیکی شده است؛ از مشخصات کسانی که قرار است اهل بهشت باشند همین است. اینهمه انجمن خیریه برای چیست؟ این&zwnj;ها نشان می&zwnj;دهد که دعوت به خوبی در فرهنگ ما ساری و جاری بوده است.</p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;">کارگردان &quot;انسانم آرزوست&quot; با اشاره به اینکه این نمایش تائیدی بر دعوت به خوبی و تشویقی بر کمک به همنوع است، گفت: در کنار این موارد، نمایش انگشت روی پلیدی&zwnj;ها می&zwnj;گذارد. ترجیع&zwnj;بند آوازهای سیاه&zwnj;ها در &quot;انسانم آرزوست&quot; &quot;آی به من چه&quot; است، برای اینکه به خودمان بیاییم که چرا باید بگوییم به من چه؟ قدیم&zwnj;ها به یاد داردم مردم مدام به هم می&zwnj;گفتند این کار را بکن ثواب دارد. دائم مردم به خیر و نیکی دعوت می&zwnj;شدند اما سال&zwnj;هاست این فراموش شده است.</p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><strong>نمایش تخت&zwnj;حوضی هنوز کارکرد اجتماعی دارد</strong></p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;">کارگردان نمایش &quot;انسانم آرزوست&quot; با اشاره به میزان زنده بودن نمایش &quot;تخت حوضی و سیاه بازی&quot; گفت: در کشور ما ضرب&zwnj;المثلی هست که می&zwnj;گوید &quot;هر عیب که سلطان بپسندد هنر است&quot;؛ متولیان امور فرهنگی به هر کدام از پدیده&zwnj;ها یا محصولات فرهنگی بها دهند آن بیشتر رشد می&zwnj;کند.</p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;">داوود فتحعلی&zwnj;بیگی ادامه داد: متاسفانه ما پیشکسوتان را از دست داده&zwnj;ایم و به&zwnj;جای آنها هم کسی تربیت نشده. اگر هم شده چندتایی بیشتر نیست. دانشکده&zwnj;های تئاتر هم اصلا در این زمینه فعال نیستند؛ یا معلم ندارند یا معلمی دارند که تکذیب می&zwnj;کند. رشته&zwnj;ای هم دایر نمی&zwnj;شود، هرچند مدت&zwnj;هاست دنبال آن هستیم.</p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;">او با تاکید بر اینکه اگر نمایش تخت حوضی و سیاه بازی آموزش داده شود مطمئنا خیلی&zwnj;ها به اجرای این نوع نمایش مبادرت می&zwnj;کنند، گفت: هربار که چنین نمایش&zwnj;هایی اجرا شده طرف توجه قرار گرفته و نشان می&zwnj;دهد این نوع نمایش هنوز هم کارکرد بالایی دارد.</p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;">فتحعلی&zwnj;بیگی با تاکید بر اینکه باید به عنوان یک میراث از نمایش تخت حوضی و سیاه بازی مراقبت کنیم، گفت: آموزشگاه و کارگاه آموزشی برای این نوع نمایش وجود ندارد اما گرایش و تمایل یادگیری زیاد است. از سویی متن و کننده کار کم است چون یاد نگرفتند. در گذشته دور گروه&zwnj;هایی بودند که به مناسبت جشن&zwnj;ها اجرا می&zwnj;کردند و تماشاخانه&zwnj;های هم بودند که بخشی از اجراهایشان برای همین نوع نمایش بود اما الان همه اینها از دست رفته است، الان جز سنگلج جایی نداریم.</p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;">این نویسنده و کارگردان خاطرنشان کرد: برای اجرای این نوع نمایش جای خاصی لازم است. نوع میزانسن&zwnj;ها طوری نیست که با تماشاخانه یک طرفه همخوان باشد. ساختار نمایش، تخت حوضی است و باید در تخت حوض اجرا شود.</p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;">فتحعلی بیگی تصریح کرد: در همه جای دنیا برای حفظ و نگهداری میراث نمایشی خودشان شرایط را به&zwnj;روز می&zwnj;کنند یا تماشاخانه&zwnj;های قدیم را نگه می&zwnj;دارند یا سالن&zwnj;های جایگزینی ایجاد می&zwnj;کنند که نمایش&zwnj;های سنتی را بتوان آنجا اجرا کرد. اینجا یا نداریم یا هرچه ساخته می&zwnj;شود مدل تماشاخانه&zwnj;های فرنگی است.</p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><strong>&quot;ارحام صدر&quot; مشهور شد چون منتقدی اجتماعی بود</strong></p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;">داوود فتحعلی بیگی با اشاره به شهرت &quot;رضا ارحام صدر&quot; (بنیانگذار مکتب کمدی انتقادی در تئاتر ایران) گفت: مرحوم ارحام صدر سیاه بازی کار نمی&zwnj;کرد، کار او کمدی سفید بود و علت شهرتش این بود که هم کمدین درجه یکی بود هم در کارهایش نقد اجتماعی داشت.</p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;">کارگردان نمایش &quot;انسانم آرزوست&quot; خاطرنشان کرد: ارحام صدر دوره&zwnj;ای طولانی کار می&zwnj;کرد و طبیعتا طرف توجه مردم قرار گرفت چون بخشی از حرف و نقد مردم نسبت به مقامات محلی را از زبان او می&zwnj;شنیدند.</p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;">فتحعلی&zwnj;بیگی با اشاره به نوآوری&zwnj;های نمایش &quot;انسانم آرزوست&quot; و حذف شدن شخصیت &quot;ارباب&quot; در این نمایش که در سیاه بازی همیشه در تقابل &quot;سیاه&quot; است، گفت: به نسبت قصه موقعیت سیاه&zwnj;ها فرق می&zwnj;کند. من اینجا ارباب را که آدم مثبتی هم هست نداشتم، غایب است چون ضرورتی نداشت در کار باشد. اما شما تقابل سیاه را با عنصر ناخلف جامعه می&zwnj;بینید.</p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;">او ادامه داد: مهرک (سیاه نمایش انسانم آرزوست) با کسانی که شعار عدالت می&zwnj;دهند اما عدالت را اصلا نمی&zwnj;فهمند برخورد دارد و این هم یک جور تقابل است. اینجا اینطور شکل گرفته؛ یعنی شکل نمایشی&zwnj;اش متفاوت بوده است.</p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;">فتحعلی&zwnj;بیگی به گفته&zwnj;ای از علی نصیریان در نمایش سلطان سیاه اشاره کرد که می&zwnj;گوید در این گونه از نمایش وظیفه نمایشگران این است که یک مشکل و خرابی را پیدا کنند که رویش انگشت بگذارند و اضافه کرد: یکی از خرابی&zwnj;های امروز جامعه ما بی&zwnj;تفاوتی است که اغلب ما نسبت بهم داریم.</p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;">او با بیان اینکه سابق، یعنی 50 سال پیش می&zwnj;دیدی اگر در محلی برای کسی اتفاقی می&zwnj;افتاد، در عروسی یا عزا، همه جمع می&zwnj;شدند کمک می&zwnj;کردند، گفت: اما امروزه اغلب افرادی که در یک محل زندگی می&zwnj;کنند از حال هم باخبر نیستند. این بد است که در جامعه چنین اخلاقی گسترش پیدا می&zwnj;کند.</p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;">نویسنده و کارگردان نمایش &quot;انسان آرزوست&quot; همچنین در پاسخ به این سوال که دلیل اینکه سیاه&zwnj;ها در این نمایش برای تعویض صحنه&zwnj;ها از موسیقی و آواز استفاده می&zwnj;کنند و آواز مانند نمایش&zwnj;های سیاه&zwnj;بازی در متن کار تنیده نشده است، گفت: این کارکرد موسیقی آوازی و تخت حوضی در نمایش تخت حوضی است؛ معمولا در نمایش&zwnj;هایی که قدیم کار می&zwnj;شد لوازم صحنه را صحنه پا و دستیار صحنه جابه&zwnj;جا می&zwnj;کرد. این بار وظیفه تغییر لوازم صحنه و ایجاد فضاهای جدید را واگذار کردیم به تعدادی حاجی فیروز.</p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;">فتحعلی بیگی خاطرنشان کرد: موسیقی فاصله معمولا تنها موسیقی است؛ اما ما در اینجا موسیقی خالی بی&zwnj;کلام و بی&zwnj;آواز را تبدیل به تصنیف کردیم. گاهی این تصنیف&zwnj;ها را خواننده کنار ارکستر می&zwnj;خواند و صحنه عوض می&zwnj;شود که در قدیم هم معمول بود، اما ما این وظیفه خواندن را واگذار کردیم به مبارک&zwnj;ها یا حاجی فیروزها که این تصنیف را می&zwnj;خوانند و صحنه را هم عوض می&zwnj;کنند در واقع یک جور نوآوری بود.</p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;">نمایش &quot;انسانم آرزوست&quot; به نویسندگی و کارگردانی &quot;داوود فتحعلی&zwnj;بیگی&quot; از 10 مرداد تا 10 شهریور هرشب ساعت 19.30 در تماشاخانه سنگلج روی صحنه است.</p>
منبع:ایلنا