tik8
پیگیری بلیط
نقد و بررسی نمایش «اولد سیبروک» توسط کیارش وفایی

نقد و بررسی نمایش «اولد سیبروک» توسط کیارش وفایی

  • ۱۴ امرداد ۱۳۹۸
  • ساعت:۱۳:۴۶

شرح خبر

<p dir="rtl">اهمیت شکل گرفتن جوامع بشری آن است که بتوانند با خلق و یا پدید آوردن لحظات قابل توجه ذوق خود را به یکدیگر نشان داده و در برخی از اوقات به رقابت بپردازند. البته این تعریف سویی از هدفمندی تاسیس جایگاه انسان&zwnj;ها برای روبرو شدن با اتفاق&zwnj;ها و مسائل مربوط است که قادر خواهد بود انسان را به کنش&zwnj;هایی نسبت به واکنش&zwnj;های سایرین ترغیب نماید. لذا کشف درون انسان و نمایان ساختن آنها در جهان بیرونی تنها از طریق رفتارهایی که آنها انجام می&zwnj;دهند قابل رویت خواهد کرد. اصولا ارتباط گرفتن در جهان مادی تا اندازه&zwnj;ای هولناک، مقداری خوشایند و حجم وسیعی تعلیق دارد که سبب می&zwnj;شود کشف&zwnj;های بسیاری چه درباره شخص انسان و چه نیازهایی که منجر به شناخت خواهد شد پدید آید. در واقع بسیاری از اکتشاف&zwnj;های بزرگ تاریخ ریشه در سه عنوانی دارد که به آنها اشاره شد. بنابراین باید گفت که ذوق تعلیق در جهان اکنون که تمام آن را مدرنیته فرا گرفته است بسیار جذابیت بیشتری دارد، زیرا که هر انسان در لحظه می&zwnj;تواند با خودش و یا افراد محیط اطرافش ارتباط گرفته و حتی با آنها وارد روند گفتگو شود. ضرورت این پرداخت نیز از سوی نویسندگان، کارگردان&zwnj;ها و سایر کسانی که از زاویه دیدی متفاوت جهان را مورد واکاوی قرار می&zwnj;دهند آن است که مسائلی را پیش روی انسان قرار می&zwnj;دهند تا گمانه&zwnj;زنی&zwnj;های لازم را برای شناخت فراهم آوردند. حال این رویه قابلیت آن را دارد تا در آثار متفاوت جهان هستی و جوامع بشری دو سوی بُردار برای آنچه که باید بدانند و یا از آن پرهیز کنند قرار بگیرند. شاید مولفه زمان یکی از کارکردهایی باشد که قادر خواهد بود تا این رویارویی ابعاد تاریخی، اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و... را مورد قضاوت قرار داده و لحظاتی را پیش آورد تا انسان نسبت به جایگاه خود دچار سوال&zwnj;های فراوانی شود. بنابراین باید این طور قلمداد کرد که همیشه مبحث قضاوت در ابعاد مختلف جایگاهی برای شناخت بیشتر است.<br />جهان متن نمایش &laquo;اولد سیبروک&raquo; برگرفته از ذهن و دیدگاه نویسنده و کارگردانی به نام &laquo;وودی آلن&raquo; نشات می&zwnj;گیرد که در خلق آثار خود همیشه توجه ویژه&zwnj;ای به کارکرد رفتاری انسان&zwnj;ها دارد. او در آثار خود تلاش می&zwnj;کند تا انسان را با قرار دادن در موقعیت&zwnj;های مختلف مورد واکاوی قرار داده و لحظاتی را به وجود آورد که در آن درونیات تاثیرات شگرفی بر رفتارهای بیرونی دارد. لذا تبعیت از موضوع باعث شده است که در جهان این اثر ارتباط بین شخصیت&zwnj;ها کاملا به رفتارهای انسان معاصر نزدیک بوده و روابط بین آنها در درام تعیین کننده باشد. اهمیت موقعیت مکانی این نمایش کارکرد مستقیمی نسبت به برون&zwnj;ریزی هر شخصیت دارد که با کنش&zwnj;های متمایزی صورت می&zwnj;گیرد. لذا لزوم این اتفاق و ارتباط بین شخصیت&zwnj;ها جهان&zwnj;بینی و باورهای متفاوتی را از خود بروز می&zwnj;دهد که مخاطب قادر خواهد بود با هر یک از آنها همذات&zwnj;پنداری کند. حال اینکه جهان نمایش با آنکه بر اساس ساختار کمدی فانتزی ترتیب داده شده، اما بسیار هوشمندانه به روابط بین انسان&zwnj;ها و نحوه برخوردشان با یکدیگر می&zwnj;پردازد. شاید بتوان گفت این خصیصه جزو لازمه&zwnj;هایی است که در زمان معاصر بسیار نیازش احساس می&zwnj;شود که علت آن از زاویه&zwnj;ای می&zwnj;تواند به فروپاشی&zwnj;های اخلاق&zwnj;مداری مربوط شود و یا از نگاهی سعی در حل مشکلاتی کند که روزانه انسان&zwnj; با آنها برخورد دارد. روند تدریجی رسیدن به هدف و یا همان پیام نمایش با پیش آوردن لحظاتی کمدی صورت می&zwnj;گیرد که علاوه بر لذت، حرفی برای گفتن داشته باشد. لذا هر شخصیت در جهان اثر هر کدام شغلی برای خود دارند که بر اساس آن قادر خواهند بود در مقابل &nbsp;سایر شخصیت&zwnj;ها ایستاده و از دیدگاهش دفاع کند. البته دیالوگ&zwnj;ها بعنوان اهرمی موثر از نیمه اثر تاثیرات را فراهم می&zwnj;آورند که رازهای سر به مُهر رو به افشاگری رفته و تا اندازه&zwnj;ای مسیر روایت تغییر کند.<br />لزوم موقعیت محور بودن جهان اثر نیز یکی دیگر از مواردی است که شخصیت&zwnj;ها با قرار گرفتن در آن اتفاق یا موقعیتی جدید را پیش می&zwnj;آورند که در آن جزئیات گذشته تاثیرات مستقیمی بر روابط اکنون آنها دارد. آنها در حرف&zwnj;هایشان از علاقه&zwnj;ها، باورها و نکاتی می&zwnj;گویند که سایرین و حتی همسرشان از دانستن آن متعجب می&zwnj;شوند. موضوع خیانت در روابط زناشویی یکی از آن نکات است که آشفتگی&zwnj;های بسیاری را در جهان اثر تدارک می&zwnj;بیند به طوری که در ساختار کمدی این نمایش نیز تلخی&zwnj;ها پیش روی مخاطب قرار می&zwnj;گیرد. تغییر مسیر روایت و خرده پیرنگ&zwnj;های این اثر یکی از قابلیت&zwnj;های مهم است که توانسته تبعات گذشته هر شخصیت، قضاوت و پرهیر از رفتارهای اشتباه را به شکلی موازی نمایش بدهد. شخصیت&zwnj;پردازی&zwnj;های درست و کارآمد، فضاسازی&zwnj;های مناسب از دارایی&zwnj;های جهان متن است که سبب طراحی میزانسن&zwnj;های موثر از نگاه کارگردان می&zwnj;شود. شاید به میان آوردن رفتارهای درونی و ساحت وجودی انسان در رویارویی با جهان مدرن از دلایلی بوده که نویسنده اثر و کارگردان این نمایش را بر آن داشته تا با نگاهی دیگر هستی و داشته&zwnj;های آن را بعنوان قوه محرک درام به کار بگیرند تا جامعه با زاویه&zwnj;ای دیگر بارتاب داده شود. بنابراین چنین تصمیمی در جهت باورپذیری مخاطب با کارکردی از کمدی موقعیت که زیرلایه&zwnj;هایی چون کمدی تلخ یا همان گروتسک را به همراه دارد به جهان متن و اثر تزریق می&zwnj;شود تا آگاهی عینی از رفتارهای اشتباه رو به تصحیح و تکامل برود. رویکردی که در آن نیمه تاریک وجود انسان تا اندازه&zwnj;ای ملاکی برای کشف حقیقت می&zwnj;شود تا مخاطب بداند همیشه قضاوت درباره شخص یا اشخاص پیرامونش بزرگترین خیانت به خود و دیگران است. حال مجموع چنین رویکردهایی که در جهان متن و اثر با ساختار کمدی آن به نوعی می&zwnj;تواند یک مانیفست قابل توجه باشد که انسان در عین آنکه درونگرا یا بیرون&zwnj;گرا جلوه می&zwnj;کند باورهای چندوجهی را شامل می&zwnj;شود که بنابر قرار گرفتن در موقعیت از آن استفاده می&zwnj;کند. لذا تاکید بر تصحیح رفتار و یا حتی تغییر شیوه زندگی را باید هدف و پیام این اثر تلقی کرد که مخاطب بدون شک آن را با ذکاوت خود دریافت کرده است.</p>
منبع:ایران تئاتر