tik8
پیگیری بلیط
نقد و بررسی نمایش «مودیلیانی»

نقد و بررسی نمایش «مودیلیانی»

  • ۲۰ آبان ۱۳۹۷
  • ساعت:۰۹:۵۱

شرح خبر

<p>تفاوت ندارد که هوادار در چه دسته و گروهی باشند، بلکه مهم این است که گاهی آن شخصیت و اعمال او را از زاویه یک انسان نگاه می&zwnj;کنند و گاهی در مقام یک قهرمان می&zwnj;خواهند تا الگویشان همیشه در مرتبه اول باشد. درست مانند اینکه بخواهند همیشه به آن شخص تاسی کنند.اجتماع توده&zwnj;ای در هم تنیده است که در خود اتفاق&zwnj;ها، موقعیت&zwnj;ها و ماجراهایی را شکل می&zwnj;دهد که در آنها مقوله&zwnj;های فرهنگی، سیاسی، اقتصادی و هنری وجود دارد. اتفاق&zwnj;هایی که در پاره&zwnj;ای از مواقع چند مقوله را در خود جای داده تا آن اتفاق را بتوان از چند جهت مورد بررسی و تحلیل قرار داد. البته بعد تاریخی به طور معمول در تمام رویدادهایی که در سطح جهان رخ می&zwnj;دهد از این داشته تبعیت می&zwnj;کنند، زیرا بالاخره باتوجه به مقوله زمان ثبت در جان تاریخ شده&zwnj;اند. رویکردی که بی&zwnj;شک دستمایه&zwnj;ای می&zwnj;شود تا انسان&zwnj;هایی که در دوران بعد از حیات افراد موردنظر با آن رخدادها روبرو می&zwnj;شوند بتوانند پردازش مناسبی را صورت بدهند. حال این ضرورت در جهان هنر و مدیوم&zwnj;های مختلف زمان بسیاری است که کاربرد دارد و هر هنرمندی باتوجه به قابلیت&zwnj;های خود به موضوع مورد علاقه خود می&zwnj;پردازد که البته مدیوم&zwnj;های تصویری چون تئاتر و سینما از جنبه تاثیرگذاری بیشتری برخوردار هستند. لذا آگاهی داشتن از جزئیات لازمه پرداخت را حساس و البته کارآمد می&zwnj;کند. با این توضیح که اگر شخصی یا اتفاقی بخواهد بعنوان سوژه یک اثر به شمار آید باید مطالعات وسیعی درباره آن صورت بگیرد تا مخاطب فارغ از داشته&zwnj;های خود بهتر بتواند به عمق ماجرا رسیده و درباره سوژه موردنظر نگاه و رای خود را اعلام کند. بنابراین باید بدانیم که جسارت پرداخت یک سوی قضیه است و باورپذیری مخاطب سوی دیگر که در ازای داده&zwnj;های مناسب ارتباط کامل با یک اثر صورت می&zwnj;گیرد، در غیر این صورت چنین عملکردی نشان از آب در هاون کوبیدن دارد.</p> <p>نمایش &laquo;مودیلیانی&raquo; از جمله آثاری است که در خود پتانسیل&zwnj;های تاریخی و هنری را جای داده تا بتواند به زندگی یکی از شخصیت&zwnj;های اثرگذار هنر نقاشی بپردازد. شخصیتی که در کنار یکی از نقاش&zwnj;های مطرح تاریخ یعنی &laquo;پیکاسو&raquo; زیست کرده و با آن روزگار گذارنده است. جهان متن این اثر در ساختار اصلی خود با رعایت خواص تاریخی و هنری زندگی و روزگار &laquo;مودیلیانی&raquo; یکی از نقاش&zwnj;های چیره دست را در درامی با شرح اتفاق&zwnj;ها روایت می&zwnj;کند و از راز و رمزهایی می&zwnj;گوید که می&zwnj;تواند برای مخاطب جالب به نظر برسد. بنابراین در ابتدا سعی شده است در این نمایش فضای محتوایی با وام گرفتن از داشته&zwnj;های تاریخی و هنری آن زمان شخصیت&zwnj;های خود را تعریف داده تا صحنه نمایش جایگاهی شود برای آنکه اهمیت این پرداخت به درستی حس شود. لذا برای این باورپذیر بودن، موقعیت مکانی و زمانی جزو عناصری هستند داده&zwnj;های خود را با زمان زندگی این شخصیت در محتوا تطبیق داده تا ساختار روایی اثر با دلایل دراماتیک آن هم سو پیش بروند. البته این کنش از سوی نویسنده و کارگردان جزو یکی از تصمیم&zwnj;هایی است که شکل و نوع محدوده ارتباط شخصیت&zwnj;ها را نیز مشخص می&zwnj;کند تا واکنش&zwnj;های متقابل بتوانند داشته&zwnj;های روایت را نه به شکل قصه گویی بلکه در قالبی روایی هدایت کنند. حال در این میان نقش ارتباط، شکل گیری اتفاق&zwnj;ها و واکنش سه موضوعی هستند که تمامی موارد این اثر را تحت تاثیر خود قرار می&zwnj;دهند. جهان اثر با استفاده از مقوله تخیل در عالم خواب شخصیتی به نام &laquo;ژان&raquo; یعنی همسر مودیلیانی می&zwnj;گذرد. خوابی که در آن شخصیت&zwnj;هایی چون پیکاسو، همسرش، یک مرد کافه دار، پدر روحانی و... حضور دارند تا اتفاق اصلی را به نوعی هدایت کنند که تابلویی شود برای آگاهی مخاطب.</p> <p>موقعیت مکانی در این نمایش یعنی کافه، بی&zwnj;شک مرکز شکل&zwnj;گیری تمام اتفاق&zwnj;ها است. زیرا در آنجا است که شخصیت &laquo;ژان&raquo; به خواب می&zwnj;رود و رویدادهای رو در رو شدن پیکاسو و مودیلیانی و نزاع بر سر تبحر در نقاشی شکل می&zwnj;گیرد. همچنین موقعیت زمانی به دوران جنگ جهانی اول بازمی&zwnj;گردد که جنبه تاریخی آن و البته شرح ماجراهایش و البته واکنش مودیلیانی به آن برای جذب مخاطب بی تاثیر نیست. در واقع باید اشاره داشت که جهان اثر تحت تاثیر واکنش&zwnj; شخصیت&zwnj;های نمایش است تا موقعیت. بنابراین می&zwnj;توان اذعان کرد تغییر موقعیت&zwnj;ها یکی از کارکردهای تاثیرگذاری است که در آن رقابت، نفرت، انسان دوستی، تباهی و... را نمایان می&zwnj;سازد. حال از جایی که تمام شخصیت&zwnj;ها در خاطر و خیال شخصیت &laquo;ژان&raquo; زندگی می&zwnj;کنند باید گفت که جهان متن و اثر زاده تخیل او به شمار می&zwnj;آید. شخصیت&zwnj;ها با آنکه انسان&zwnj;های برون ریزی هستند اما بسیار به ادراک درونی خود درباره جهان پیرامون اهمیت می&zwnj;دهند بی آنکه بخواهند ذره&zwnj;ای از آن باور را به اطرافیان خود منتقل کنند. حال یکی از مزایای استفاده از روایت آن است که در این نمایش رازهای درونی شخصیت&zwnj;ها بر اساس موقعیتی که در آن قرار گرفته&zwnj;اند عیان می&zwnj;شود تا مخاطب از طریق این داده به عمق ماجرا پی برده و حتی در اوقاتی در مقام قضاوت قرار بگیرد.</p> <p>لذا شایان ذکر است استفاده درست از فضای نمایش و طراحی&zwnj;های لازم این قابلیت را پیش آورده تا شخصیت&zwnj;ها بر اساس اصولی دراماتیک به مخاطب معرفی شوند که این تمهید بی&zwnj;هیچ استثنایی به رویکرد اپیزودیک آن در ساختار اصلی مربوط می&zwnj;شود. در واقع اشاره به امیال انسانی، بروز رفتارهای متغیر، کنش و واکنش&zwnj;های مشخص جزئیاتی هستند که این اثر لازم داشته تا بتواند از کلیت و جهانی که ساخته است دفاع کند. البته این نکته را هم باید اضافه کرد میزانسن&zwnj;های طراحی شده در برآورده کردن خواسته اثر بی&zwnj;تاثیر نبوده، اما کمبود فضای نمایش گاهی مانع از بروز خلاقیت در طول نمایش شده است.</p> <p>نمایش &laquo;مودیلیانی&raquo; را اگر بخواهیم با ته مایه محتوایی تعریف کنیم باید بگوییم این اثر، تابلویی است که در آن همه هستند و کسی نیست. زیرا با بیدار شدن شخصیت &laquo;ژان&raquo; تمام شخصیت&zwnj;ها از جمله شخص مودیلیانی به خاطره&zwnj;ای که از او در ذهن همسرش باقی مانده تبدیل می&zwnj;شود و دیگر هیچ.<br /> &nbsp;</p> <p><strong><a href="http://theater.ir/fa/113069/" target="_blank">لینک خبر</a></strong></p>
منبع:ایران تئاتر