tik8
پیگیری بلیط
مجموعه زندیه

مجموعه زندیه

  • شیراز
  • بهاء بلیط:از 4,000 تومان
  • دوره اجرا:همه روزه 8:00-20:00

درباره رویداد

<p><strong>روزهای&zwnj; تعطیل: </strong>تاسوعا و عاشورا، رحلت&zwnj; پیامبر (ص)، شهادت&zwnj; امام&zwnj; جعفر صادق (ع)، شهادت&zwnj; حضرت&zwnj; علی (ع)، رحلت&zwnj; امام&zwnj; خمینی (ره)</p> <hr /> <p>مجموعه زندیه شیراز، بناهای زیبا و تاریخی دوره زندیه در شیراز می&zwnj;باشد که از لحاظ هنری و معماری دارای اهمیت زیادی است.</p> <p>این بناها شامل:</p> <p>- ارگ کریم خان (کاخ اختصاصی کریمخان زند)<br />- عمارت کلاه فرنگی (باغ مظفر)<br />- بازار وکیل<br />- مسجد وکیل<br />- حمام وکیل</p> <hr /> <h3>آشنایی با ارگ کریم خان (کاخ اختصاصی کریمخان زند)</h3> <p>در مرکز شهر شیراز و شمال شرق میدان شهدا، بنایی عظیم و با شکوه توجه را به خود جلب می کند که بنایی ارزشمند از دوران زندیه به شمار می رود. این بنا و با دیوار و برج و بارو از دیگر قسمت های شهر متمایز می شود. ارگ کریم خان به گونه&zwnj;ای از ساختمان&zwnj;های بلند و محصور است که نمونه های متنوعی از آن در معماری قدیم به چشم می خورد.</p> <p>واژه ارگ در لغت نامه دهخدا به قلعه کوچکی گفته می شود که در میان قلعه&zwnj;ای بزرگ ساخته شده باشد. بسیاری بر این عقیده اند که ارگ کریم خان نشانه ای از ارگ های دیگر همچون بم ندارد. گفته می شود کریم خان زند تحت تاثیر معماری صفویه میدان بزرگی را در شهر شیراز ساخت و ضلع غربی این میدان را به کاخ اندرونی خود و جایی برای اسکان خانواده سلطنتی اختصاص داد که به اشتباه آن را ارگ نامیدند.</p> <h3>معماری ارگ کریم خان زند</h3> <p>بنای ارگ ترکیبی از دو معماری مسکونی و نظامی است. بخش درونی ارگ با ایوان&zwnj;ها و اتاق&zwnj;های نقاشی شده، آبنماها و باغچه&zwnj;ها از ظرافت خاصی برخوردار است. سه ضلع شمال، جنوب و غرب هر یک دارای یک ایوان و شش اتاق مسکونی در دو طرف آن است. ضلع شرقی شامل حمام خصوصی و برخی امکانات خدماتی است.</p> <p>برج و باروی چهارگانه به انضمام خندقی که سابقاً دور آن حفر شده بود نیز نقش دفاعی بنا را بر عهده داشته&zwnj;اند. ضخامت دیوارها در پایه ۳ متر است. ارتفاع برجها نیز ۱۵ متر می&zwnj;باشد و از آجر ساخته شده&zwnj;اند.</p> <p>یکی از برج&zwnj;های چهارگانه این ارگ مانند برج پیزا کج شده بوده و به این خاطریکی از جاذبه&zwnj;های گردشگری شیراز به حساب می&zwnj;آمد. روند توقف کج&zwnj;شدگی این برج به لحاظ فنی و مهندسی مورد اهمیت قرار دارد.</p> <p>ورودی ارگ در نمای بیرونی با یک تابلوی بزک کاشیکاری صحنه نبرد رستم با دیو سفید مزین شده که مربوط به دوره قاجار است. نمای کاشیکاری محوطه داخلی در ضلع شرقی بالای در ورودی کاملا ازبین رفته است.</p> <p>وجود شیر سرها در دور تا دور لبه بام ضمن جلوگیری از تابش مستقیم خورشید در ظهر تابستان به داخل اتاقها در هنگام بارندگی به خوبی از پنجره های بزگ گره چینی محافظت میکند.</p> <h3>عمارت کلاه فرنگی (باغ مظفر)</h3> <p>عمارت کلاه&zwnj; فرنگی شیراز یا آرامگاه وکیل میان باغی سرسبز در شیراز قرار دارد و قدمت آن به دوران حکومت زندیه بازمی&zwnj;گردد. در دوران سلطنت زندیان از میهمانان و سفیران خارجی در این عمارت پذیرایی میشد و مراسمات رسمی و اعیاد مختلف را در آن برگزار می&zwnj;کردند. کریم&zwnj;خان زند وصیت کرده بود که پس از مرگ، او را در شاه&zwnj;نشین شرقی عمارت دفن کنند و به همین علت آن را آرامگاه وکیل نیز می&zwnj;نامند.</p> <p>در سال ۱۲۰۶ با دستور آقا محمد&zwnj;خان قاجار استخوان&zwnj;های کریم خان به کاخ گلستان منتقل شد و در زمان پهلوی دوباره آن استخوان&zwnj;ها را از کاخ گلستان به این باغ آوردند. عمارت کلاه&zwnj;فرنگی هشت ضلعی است و کاشی&zwnj;کاری&zwnj;های بسیار زیبایی با نقوش اسلیمی، گل و مرغ، مناظر شکارگاه و صحنه&zwnj;هایی الهام گرفته از داستان&zwnj;های کهن دارد. در سال ۱۳۱۵ موزه پارس در عمارت کلاه&zwnj;فرنگی برپا شد و امروزه می&zwnj;توانید در این موزه به تماشای اشیای مربوط به دوران ماقبل تاریخ و دوران اسلامی بروید.&nbsp;</p> <h3>بازار وکیل&nbsp;</h3> <p>روایت است که کریم&zwnj;خان زند در جریان سفرش به شهر لار و دیدن بازار این شهر دستور ساخت بازار مشابهی را در شیراز داد، بازای که قلب اقتصادی شهر به حساب می&zwnj;آمد و کالاهای زیادی در آن خرید و فروش می&zwnj;شد.</p> <p>بازار وکیل شیراز، جزو دیدنی&zwnj;ترین بازارهاست. نور از روزنه&zwnj;های سقف به داخل می&zwnj;تابد و بازار را تاریک و روشن می&zwnj;کند. یکی از ویژگی&zwnj;های بازار وکیل، پایین بودنش از سطح خیابان است. تا چند دهه پیش اختلاف سطح بازار و خیابان ۱۴ پله بود که با گذشت زمان و پر شدن کف بازار، این اختلاف ۵ تا ۶ پله شد. جز این ویژگی، سقف بلند راسته&zwnj;ها هم وکیل را دیدنی کرده است.</p> <p>شاخه اصلی بازار از دو راسته شمالی و جنوبی تشکیل شده و خود راسته شمالی دو بخش است؛ بازار نو و راسته شمالی. بازار نو از دروازه اصفهان شروع می&zwnj;شود و تا چهارراهی که کاروانسرای گمرک در ضلع جنوب شرقی آن قرار گرفته، کشیده می&zwnj;شود.</p> <p>راسته شمالی هم از دروازه اصفهان شروع می&zwnj;شود و تا چهارسوق ادامه پیدا می&zwnj;کند. شرق راسته شمالی هم به بازار ترمه&zwnj;فروشان می&zwnj;رسد.</p> <p>بازار وکیل شیراز هم اکنون محل فروش کالاهای مختلف ایرانی و وارداتی است. برجسته&zwnj;ترین کالاهایی که در آن به فروش می&zwnj;رسد انواع فرش&zwnj;های دست باف و ماشینی ایرانی، پارچه و زیور&zwnj;آلات سنتی هستند. در واقع بیشتر بخش&zwnj;های اصلی بازار امروزه در اختیار فرش&zwnj;فروشان و پارچه&zwnj;فروشان قرار دارد.</p> <p>سرای مشیر هم یکی از بخش&zwnj;های بازار است که نباید بازدید از آن را از دست بدهید، علاوه بر معماری زیبای این بخش از بازار که شما را مجذوب خود خواهد کرد، می&zwnj;توانید انواع صنایع دستی و زیورآلات سنتی ایرانی را با کیفیت خوب از این بخش بازار تهیه کنید.</p> <h3>مسجد وکیل</h3> <p>مسجد وکیل شیراز با مساحتی بالغ بر ۱۱ هزار متر مربع، ۸۶۶۰ متر زیربنا، معماری کم&zwnj;نظیر، حجاری&zwnj;های فوق&zwnj;العاده و بی&zwnj;نظیر، کتیبه&zwnj;های منقوش به خطوط نستعلیق، نسخ و ثلث و کاشیکاری&zwnj;های صورت گرفته در رنگ&zwnj;های زیبا و متنوع، زبان هر گردشگر، تاریخ&zwnj;شناس و علاقه&zwnj;مند به فنون معماری را به تمجید و سپاس از سازندگان و طراحان آن، خواهد گشود.</p> <p>دو لنگه در که در بخش ورودی مسجد تعبیه شده از ارتفاعی بالغ بر ۸ متر و عرضی حدود ۳ متر (برای هر لنگه در)، برخوردار است. ورودی بازار شمشیرگرها نیز در مجاورت این درها قرار دارد. درب ورودی به سمت دالانی متشکل از هشت ضلع باز می&zwnj;شود که از سقفی زیبا و منقوش به تصاویر کاشی&zwnj;کاری شده از گل و بته و عبارت زیبای لااله الاالله به خط کوفی تشکیل شده است.</p> <p>اما شاید یکی از طرح&zwnj;ها و هنرهای معمار و سازندگان این اثر تاریخی که توجه دیگران را به خود جلب کرده&zwnj; است، ۴۸ ستون زیبا و حیرت&zwnj;انگیز باشد که ماهرانه و با دقتی بسیار طراحی و ساخته شده است. سنگ&zwnj;کاری&zwnj;های (حجاری) صورت گرفته بر این ستون&zwnj;ها که علاوه بر بخشیدن شکوه و جلالی تحسین برانگیز، مسئولیت نگهداری سقف شبستان وسیع مسجد را برعهده دارند، در نوع خود جالب و ستودنی است.</p> <p>این بنای شگفت&zwnj;انگیز تاریخی از در ورودی، دالان، حیاط، شبستان بزرگ، شبستان زمستانی، محراب، منبری ساخته شده از مرمر، حیاط&zwnj;خلوت، دو ایوان، طاقی رفیع و با ابهت به نام طاق مروارید و قمست&zwnj;های مختلف دیگری تشکیل شده است. بنابر بررسی&zwnj;های صورت گرفته توسط معماران و باستان&zwnj;شناسان، ابعاد مسجد از قسمت بیرونی، از طولی برابر با ۱۲۰ متر و عرضی بالغ بر ۸۰ متر برخوردار است.</p> <p>همچنین مساحت بخش مربوط به مسجد نیز ۹۶۰۰ متر مربع برآورد شده است. معماری ستودنی و بسیار زیبای انجام شده در ساخت و احداث مسجد وکیل شیراز، نمونه&zwnj;ای از معماری ایران کهن است که هماهنگی قابل توجه و ملموسی را بین زیبایی&zwnj;های موجود در این جهان و فرهنگ مذهبی و دینی مردم آن دوران، خواهید یافت. البته نباید از سادگی تصاویر و خطوط معماری که در طراحی و زیباسازی آن استفاده شده است، غافل شد.</p> <p>با مشاهده&zwnj;ی رنگ&zwnj;های متنوع و زیبا و میناکاری&zwnj;های انجام شده بر دیوارها و قسمت&zwnj;های مختلف این مسجد وسیع، با مجموعه&zwnj;ای فوق&zwnj;العاده چشم&zwnj;نواز روبرو خواهیم بود. مجموعه&zwnj;ای که طبق توصیف پیرلوتی در سفرنامه&zwnj; به اصفهان، به کاخی لاجوردین و فیروزه فام تشبیه شده است.</p> <h3>حمام وکیل</h3> <p>این بنا در غرب مسجد وکیل قرار دارد و از نظر سبک معماری و آرایه ها و نقوش تزیینی از حیرت انگیزترین سازه های حکومت زندیه به شمار می رود. حمام وکیل با ۱۱ هزار مترمربع مساحت، ۸ هزار و ۶۶۰ متر زیربنا، ۱۲۰ متر طول و ۸۰ متر عرض از حمام های وسیع ایران است که نامش با شماره ۹۱۷ در فهرست آثار ملی ایران قرار دارد.</p> <p>کریم خان زند در سال ۱۱۸۷ هجری قمری دستور احداث حمام وکیل را صادر کرد. این بنا با وسعتی بیش از 1400 متر مربع ساخته شد و هنرمندان نگاره های کم نظیری را بر روی آن پیاده کردند. پس از کریمخان پادشاهان دیگری روی کار آمدند و این حمام تغییراتی را به خود دید. ساختمان و تزیینات حمام در دوران قاجار مورد مرمت قرار گرفت.</p> <p>معماران قسمت هایی از این ساختمان را با ساروج پوشاندند و دوباره به تزیین آن پرداختند. در دوره پهلوی و تا دوران پهلوی دوم این حمام دایر بود و بخش هایی از آن را به عنوان حمام نمره خصوصی و رختکن یا سربینه را به عنوان زورخانه مورد استفاده قرار می دادند. در همین زمان شکاف هایی در دیوار و سقف پدید آمد که منجر به تعطیلی حمام&nbsp; شد و در سال 1351 به همت اداره&zwnj; باستان شناسی مرمتی اساسی در آن صورت گرفت.</p> <p>در قسمت شمالی مسجد وکیل شیراز، طاق مروارید ساخته شده است که از دو گلدسته کاشی&zwnj;کاری شده و ارتفاعی برابر با ۲۰ متر و عرض دهنه&zwnj;ای بالغ بر ۱۲ متر تشکیل شده است. کارشناسان معتقدند که پهنای دهنه&zwnj;ی این طاق با احتساب جرزهای کاشی&zwnj;کاری شده در قسمت&zwnj;های چپ و راست طاق، به ۲۰ متر نیز خواهد رسید.</p> <p>معماران و سازندگان مسجد وکیل، در چهار قسمت طاق مروارید، سه عدد طاق&zwnj;نمای کوچک و یک شاه تویزه تعبیه کرده&zwnj;اند. آن&zwnj;ها یکی از این طاق&zwnj;نماها را به عنوان راه ورودی به حیاط مسجد و سه طاق&zwnj;نمای دیگر را به عنوان جلو رواقی با عرضی برابر با ۵ متر ساخته&zwnj;اند.</p> <p>هنرمندان این مجموعه&zwnj; تاریخی و باشکوه، سقف و جرزهای طاق مروارید را با کاشی هفت رنگ و تزئیناتی به صورت طرح&zwnj;های گیاهی و هندی پوشانده&zwnj;اند. همچنین آن&zwnj;ها ازاره&zwnj;ی بخش داخل طاق را از سنگ مرمر سبک و ازاره&zwnj;ی قسمت&zwnj;های جرزهای دو سمت چپ و راست طاق را از نقوش سنگ گندمک، ساخته&zwnj;اند. در قسمتی از طاق مروارید کتبیه&zwnj;ای قرار گرفته&zwnj; که تاریخ ۱۲۴۳ بر آن حک شده است. در بخش درونی طاق نیز کتیبه&zwnj;ای قرار دارد که آیاتی از قرآن را با خط ثلث بر آن حک کرده&zwnj;اند.</p> <p>نقشه&zwnj; مسجد وکیل شیراز به گونه&zwnj;ای طرح&zwnj;ریزی شده که از دو ایوان و دو شبستان در بخش&zwnj;های جنوبی و شرقی برخوردار است. در قسمت جنوبی حیاط مسجد، طاقی که دقیقا قرینه با طاق مروارید و از چهار طاق&zwnj;نما ساخته شده، قرار گرفته است. سازندگان این عمارت کهن، در قسمت زیرین طاق مذکور، در ورودی شبستان بزرگ مسجد را که از ابعادی برابر با ۳۶&times;۷۵ متر برخوردار است، تعبیه کرده&zwnj;اند.</p> <p>همچنین در این شبستان که کارشناسان معماری مساحت آن را تقریبا ۵ هزار مترمربع برآورد کرده&zwnj;اند، ۴۸ ستون&zwnj; معروف از جنس سنگ، کاملا استادانه و به صورت هماهنگ و مارپیچ تعبیه شده که از ویژگی&zwnj;های منحصربه&zwnj;فرد و مثال&zwnj;زدنی معماری صورت گرفته در آن است. هنرمندان سازنده&zwnj; این عمارت تاریخی، کف شبستان را با تخته&zwnj; سنگ&zwnj;هایی کاملا صاف پوشانده&zwnj;اند که ازاره&zwnj;ی آن را تا بلندایی بالغ بر ۱ متر و ۵۰ سانتی&zwnj;متر از سطح زمین، با سنگ گندمک مستور کرده&zwnj;اند.</p> <p>از دیگر قسمت&zwnj;های جالب شبستان جنوبی مسجد وکیل می&zwnj;توان به منبری متشکل از ۱۴ پله&zwnj;ی یکسان و از جنس مرمر اشاره کرد که زیبایی خارق&zwnj;العاده&zwnj;ای را به شبستان بخشیده است. طبق نقل قول&zwnj;های بیان شده، به نظر می&zwnj;رسد سازندگان این بنای مهم تاریخی به دستور کریم&zwnj;خان زند سنگ&zwnj;های مرمرین استفاده شده در ساخت پله&zwnj;های منبر را از مراغه تهیه کرده&zwnj;اند.</p> <p>بنابر نقل قول&zwnj;ها و متون تاریخی به نظر می&zwnj;رسد این مسجد توسط حسین علی میرزا فرمانفرما (پسر فتح&zwnj;علی&zwnj;شاه قاجار) مورد مرمت و بازسازی قرار گرفته است.</p>
0

مکان اجرا

مجموعه زندیه

شیراز

مشاهده پروفایل مکان

نظرات کاربران

هنوز نظری ثبت نشده است