tik8
پیگیری بلیط
ارگ بم

ارگ بم

  • کرمان
  • بهاء بلیط:5,000 تومان

درباره رویداد

<p><strong>روزهای&zwnj; تعطیل:</strong> تاسوعا و عاشورا، رحلت&zwnj; پیامبر (ص)، شهادت&zwnj; امام&zwnj; جعفر صادق (ع)، شهادت&zwnj; حضرت&zwnj; علی (ع)، رحلت&zwnj; امام&zwnj; خمینی (ره)</p> <hr /> <p>ارگ بم بزرگترین سازه خشتی در جهان بود که محل آن در شهر بم در استان کرمان در جنوب شرقی ایران قرار دارد.</p> <p>این ارگ عظیم که در مسیر جاده ابریشم قرار دارد سده ۵ پیش از میلاد ساخته شده&zwnj;است و تا سال ۱۸۵۰ پس از میلاد نیز همچنان مورد استفاده بود.</p> <p>کل بنا یک دژ بزرگ است که در قلب آن، ارگ واقع شده، اما به دلیل ظاهر پرابهت ارگ، که پر ارتفاع&zwnj;ترین قسمت مجموعه نیز به&zwnj;شمار می&zwnj;آمد، کل بنای دژ به عنوان ارگ بم نامیده می&zwnj;شود.</p> <h3>جغرافیای ارگ بم</h3> <p>سازندگان این بنای کهن، آن را بالای صخره&zwnj;ای وسیع، در جنوب رودخانه&zwnj;ی پشت&zwnj;رود (رودخانه&zwnj;ی بم) بنا کردند. شهر بم و دیواری که به شهربست (دیوار ربض شهر بم) شهرت دارد، در جنوب و در فاصله&zwnj;ای بین دو رودخانه (یکی از این رودخانه&zwnj;ها پشت&zwnj;رود است)، قرار گرفته است.</p> <p>امروزه از رودخانه&zwnj;ی پشت&zwnj;رود به عنوان یکی از خیابان&zwnj;های میان&zwnj;شهری استفاده می&zwnj;شود. ارگ بم به عنوان عضوی از منظومه&zwnj; عظیم تاریخی است که در بین چندین بنای تاریخی دیگر قرار گرفته است.</p> <h3>تاثیرات زلزله سال 82 بر ارگ بم</h3> <p>در زلزله 5 دی 1382، ارگ بم کاملا از&zwnj;بین رفت. بعد&lrm;&zwnj;از رخ دادن زلزله، دستور داده شد بازسازی شود.ارگ بم در فهرست میراث فرهنگی یونسکو به&zwnj;ثبت رسیده&zwnj; است. این بنای تاریخی در مسیر جاده ابریشم قرار گرفته و در سده 5 پیش از میلاد مسیح ساخته شده&zwnj; است و تا سال 1850 پس از میلاد نیز مورد استفاده بود. دلیل عدم استفاده آن بطور قطعی معلوم نیست.</p> <h3>بازسازی ارگ بم بعد از زلزله</h3> <p>زلزله سال 1382 تقریبا 80 درصد ارگ بم را ویران کرد. بسیاری از کشورها به&zwnj;دلیل اهمیت این میراث فرهنگی برای بازسازی آن به ایران یاری رساندند. ژاپن، فرانسه، ایتالیا از همان ابتدا کمک کردند. کشور ژاپن تقریبا 3/1 میلیارد دلار کمک کرد و با ارسال تجهیزات لازم&nbsp; و ایجاد طرح سه&zwnj; بعدی، پروژه بازسازی ارگ بم بعد از زلزله را پشتیبانی کرد.</p> <p>وزارت میراث فرهنگی کشور ایتالیا هم با بودجه&zwnj;ای 500،000 یورویی برای بازسازی برج شماره یک که در گوشۀ جنوب غربی دیوار اطراف شهر قرار دارد استفاد شد. پروژه بازسازی ارگ بم با همکاری متخصصین ایرانی و ایتالیایی در سال 1390 به اتمام رسید.</p> <p>کشور فرانسه با تهیه نقشه ارگ بم و بانک جهانی هم با در&zwnj;اختیار گذاشتن مبلغ زیادی پول به این پروژه یاری رساندند. پس از&zwnj; زلزله به دلیل تخریب شدید ارگ بم یونسکو آن را در لیست آثار در خطر قرار داد اما پس از بازسازی آن در سال 1392 آن را از فهرست میراث و آثار در خطر خارج کرد.</p> <h3>معماری ارگ بم</h3> <p>مجموعه&zwnj; ارگ بم، در واقع دژی عظیم است که در مرکز آن، ارگ قرار گرفته است. مصالحی که در ساخت آن مورد استفاده قرار گرفته است، عمدتا از خشت خام، ملات، گل رس و کاه و در مواردی بسیار نادر لاشه&zwnj;ی سنگ، آجر و تنه&zwnj;ی درخت خرما است.</p> <p>شاید به دلیل ساختمان عظیم ارگ که به عنوان مرتفع&zwnj;ترین بخش مجموعه&zwnj; نیز محسوب می&zwnj;شود، تمامی این بنای تاریخی را به ارگ بم نامگذاری کرده&zwnj;اند. براساس اطلاعاتی که کارشناسان میراث فرهنگی اعلام کردند، مساحت آن۱۸۰ هزار متر مربع است که دیوارهایی به ارتفاع۷ متر و طول ۱۸۱۵ متر دورتادور آن را دربرگرفته است.</p> <p>از مهم&zwnj;ترین نکاتی که در مورد معماری و ساخت این سازه&zwnj;ی بی&zwnj;بدیل خشتی وجود دارد، دو بخشی بودن این مجموعه&zwnj;ی عظیم است؛ بخش حکومتی و بخش رعیت&zwnj;نشین که هر بخش از ویژگی&zwnj;های منحصر بفردی برخوردار است.</p> <p>بخش حکومتی از قسمت&zwnj;هایی مانند دژ نظامی، عمارت چهار فصل (این عمارت مشتمل بر سه طبقه و قصر حکومتی است که تمامی دستورات و احکام شهری و توابع آن در این محل توسط حاکم وقت صورت می&zwnj;پذیرفت)، سربازخانه، چاه آبی به عمق ۴۰ متر و اصطبلی که&nbsp; ۲۰۰ راس اسب را در خود جای می&zwnj;دهد، ساخته شده است.</p> <p>بخش رعیت&zwnj;نشین نیز که در اطراف بخش حکومتی قرار دارد، شامل ورودی اصلی شهر، عمارت&zwnj;های عمومی مانند مدرسه و مکان&zwnj;هایی برای ورزش ساکنین، بازار که به مسیر اصلی ورودی شهر به دژ منتهی شده و حدود ۴۰۰ خانه است.</p> <p>در بین خانه&zwnj;های موجود در این بخش، سه سبک در ساخت آن&zwnj;ها وجود دارد که در نوع خود جالب توجه است. خانه&zwnj;هایی کوچک که تنها از دو تا سه اتاق برخوردار هستند و به نظر می&zwnj;رسد مجموعه&zwnj;ی ارگ بم برای قشر فقیر در نظرگرفته شده است. خانه&zwnj;هایی با وسعتی بزرگتر و تعداد اتاق&zwnj;هایی بیشتر که شامل سه الی چهار اتاق می&zwnj;شود. پر واضح است که این نوع خانه&zwnj;ها برای قشر متوسط ساخته شده است. برای&nbsp; برخی از این خانه&zwnj;ها، ایوان نیز تعبیه شده است.</p> <p>و اما عمارت&zwnj;هایی مجلل با تعداد اتاق&zwnj;هایی بیشتر که احتمالا به دلیل فصول مختلف سال، در قسمت&zwnj;های مختلف ساخته شده&zwnj;اند. این ساختمان&zwnj;ها به همراه حیاطی بزرگ و طویله&zwnj;ای که برای استقرار حیوانات ایجاد می&zwnj;شدند، سومین سبک از خانه&zwnj;های واقع در بخش رعیت نشین ارگ تاریخی بم، به شمار می&zwnj;آیند.</p> <p>البته تعداد کمی از این خانه&zwnj;ها در مجموعه&zwnj;ی ارگ بم وجود دارد که می&zwnj;توان به خانه&zwnj;ی سیستانی&zwnj;ها و خانه&zwnj;ی یهودیان اشاره کرد. همچنین ۶۷&nbsp; برج در سطح شهر باستانی بم به صورت پراکنده ساخته شده است. ارگ در مرکز شهر نظامی قرار گرفته است؛ درست در جایی که به جهت امنیتی از عالی&zwnj;ترین نقطه&zwnj;ی دیدبانی برخوردار است.</p> <p>همه&zwnj; ساختمان&zwnj;های موجود در این آثار باستانی، از آجرهایی که با خاک رس کوره&zwnj;ندیده (پخته نشده) که به خشت معروف است، ساخته شده و همین امر یکی از دلایل معروفیت ارگ باستانی بم است که به بزرگ&zwnj;ترین سازه&zwnj;ی خشتی و گلی جهان شناخته می&zwnj;شود.</p> <p>درون دژ بادگیرهایی ساخته شده است که آن&zwnj;ها را برای هدایت باد به داخل ساختمان&zwnj;های داخل ارگ، مورد استفاده قرار می&zwnj;دادند. البته هنگام گرمای زیاد فصل تابستان، برای خنک&zwnj;تر شدن خانه&zwnj;ها، از حوضچه&zwnj;&zwnj;های آبی در مسیر باد استفاده می&zwnj;شد که این کار، گرد و خاک را نیز از بین می&zwnj;برد. جالب است بدانید که هر بادگیر با توجه به وسعت بناها و خانه&zwnj;های مستقر در ارگ بم، انتخاب و مورد استفاده قرار می&zwnj;گرفت. مثلا برای عمارت&zwnj;های کوچک&zwnj;تر از بادگیرهای تک سازه&zwnj;ای و برای بناهای بزرگتر و ساختمان&zwnj;هایی که از اهمیت بیشتری نسبت به سایر بناها برخوردار بودند، از بادگیرهای چهارسازه&zwnj;ای استفاده می&zwnj;کردند. این کار باعث می&zwnj;شد تا بتوانند باد را از جهات مختلف به داخل خانه&zwnj;ها هدایت کنند.</p> <p>در دوران اسلامی در ارگ بم دو مسجد با نام&zwnj;های مسجد جامع و مسجد حضرت محمد (ص) و حسینیه&zwnj; که شامل یک صحن، یک ایوان دو طبقه که دقیقا قرینه&zwnj;ی یکدیگر هستند و چند اتاق ساخته شده است. سه منبر که از خشت ساخته شده است نیز درون حسینه تعبیه شده است. یکی دیگر از نکات جالبی که در مورد معماری مجموعه&zwnj;ی ارگ بم می&zwnj;توان بیان کرد، حضور یک ورودی برای داخل شدن به ارگ است که با توجه به طاق ورودی آن، می&zwnj;توان سبک ساخت آن را به دوران ساسانی نسبت داد.</p> <p>باستان&zwnj;شناسان احتمال می&zwnj;دهند که دو برجی که در طرفین وجود دارد و همچنین هشتی، در دوران صفویه به ورودی ارگ اضافه شده&zwnj;اند. البته بقایایی از دروازه&zwnj;ی دوم که در محله کت&zwnj;کدم (خانه&zwnj; کرم) قرار گرفته، در ضلع شمالی قلعه&zwnj; مشاهده می&zwnj;شود و به نظر می&zwnj;رسد یا استفاده&zwnj;ی زیادی از آن صورت نمی&zwnj;گرفته، یا مدت کمی پس از ساخت حصار آن را مسدود کرده&zwnj;اند.</p> <p>با توجه به معماری به کار رفته در این مجموعه، می&zwnj;توان به وضوح معماری اصیل ایرانی را مشاهده کرد که نمونه&zwnj;ی کاملی از مهارت، چیره&zwnj;دستی و خلاقیت سازنده&zwnj; یا سازندگان بنا بوده است، که حتی پس از گذشت چندین قرن و با توجه به پیشرفت&zwnj;های صورت گرفته در زمینه&zwnj;ی مصالح ساخت و ساز، خشت&zwnj;های تهیه شده&zwnj;ی امروزی جهت مرمت قسمت&zwnj;های تخریب شده، به کیفیت خشت&zwnj;های اولیه نیست.</p>
0

مکان اجرا

ارگ بم

کرمان، بم

مشاهده پروفایل مکان

نظرات کاربران

هنوز نظری ثبت نشده است