شهرام ناظری

شهرام ناظری

خواننده

آهنگساز

تولد ۱۳۲۸

زندگینامه شهرام ناظری

شهرام ناظری در عرصه موسیقی، نامی آشنا برای ایران و همه جهان است. او در خانواده ای کرد زبان و آشنا به موسیقی و شعر در کرمانشاه دیده به جهان گشود. نخستین پرورش دهنده استعداد موسیقیایی او مادرش بوده که از دوران خردسالی، با موسیقی و شعر آشنایش نموده است و بعدها نیز دوره‌های موسیقی را نزد استادان بزرگ موسیقی ایران همچون عبدالله دوامی، نورعلی برومند و داریوش صفوت ادامه داد. یازده ساله بود که برای نخستین بار در تلویزیون ملی ایران به اجرای برنامه پرداخت و در نخستین کنکور موسیقی سنتی (آزمون باربد) در سال ۱۳۵۵ در رشته آواز مقام نخست را کسب نمود. پیشرفتش در زمینه موسیقی چنان بود که در بیست و هفت سالگی مشتاقان بسیاری را برای موسیقی‌‌اش بدست آورد. او سه تار را نزد استاد احمد عبادی فرا گرفت و آموخته‌های ادبی خود را با رهنمودهای استاد بهزاد کرمانشاهی، دکتر شفیعی کدکنی، ه. ا. سایه و شاعر حماسه سرای معاصر مهدی اخوان ثالث تکمیل نمود. یکی از مشخصات بارز شهرام ناظری نسبت به خوانندگان هم عصر خویش توجه وی به اسطوره‌ها و تحقیق و جستجو در خصوص لحن‌های گمشده حماسی آواز ایرانی است.

شهرام ناظری هنرمندیست که در طی سی سال از شعرهای شورانگیز مولوی در موسیقی ایرانی بهره برده و از این رو توانسته سبک جدیدی از ترکیب ادبیات حماسی عرفانی ایران با موسیقی را بنیان نهد. ناظری نخستین استاد آواز ایرانی است که با ارایه کارهای هنری منحصر به فرد و مبتکرانه همچنین معرفی موسیقی ایران توانسته بالاترین نشان فرهنگی دولت فرانسه ملقب به نشان شوالیه ادب و هنر را کسب کند و از سوی وزارت فرهنگ آن کشور، دکترای افتخاری دریافت نماید. او در مهرماه سال ۱۳۸۶ و همزمان با سال جهانی مولوی، برای سه دهه تلاش و پیشرو بودن در معرفی آثار مولوی به دنیای غرب جایزه انجمن آسیایی نیویورک را بدست آورد و از سوی دانشگاه‌ها و مرکزهای فرهنگی هنری مختلف و همچنین خانه موسیقی ایران مورد سپاس قرار گرفت. ناظری تاکنون بیش از چهل آلبوم منتشر کرده که در این میان "گل صدبرگ"که در زمان خود انقلابی در موسیقی سنتی محسوب می شد- به عنوان پر‌تیراژترین اثر در تاریخ موسیقی ایرانی دست یافت. همچنین اثر "یادگار دوست" که اولین سمفونی ایرانی است توسط شهرام ناظری به یاد هشتصدمین سال تولد مولانا و همچنین سال 2007 منتشر گردید. دیگر آثار برجسته ایشان می‌توان به آلبوم "شور رومی" (مولویه) اشاره کرد که از سوی بوستون گلوب و لس‌آنجلس تایمز به عنوان یکی از پنج آلبوم برتر موسیقی سال ۲۰۰۷ در سطح جهان انتخاب گردید.

نام آلبوم‌های دیگر ناظری "چاوش"، "مثنوی موسی و شبان"، "صدای سخن عشق"، "باد صبا می‌آید"، "بشنو از نی"، "لاله بهار"، "نوروز"، "بنمای رخ"، "یادگار دوست"، بهاران ابیدر"، "کیش مهر"، بیقرار"، زمستان"، "در گلستانه"، "شور انگیز"، "ساقه نامه"، " آتشی در نیستان"، "دل شیدا"، "سخن تازه"،"لیلی و مجنون"، "چشم به راه"، "مهتاب رو"، "حیرانی"، "ساز نو، آواز نو"، "سفر به دیگر سو"، "آواز اساطیر"، "غم زیبا"، "لولیان"، "سفر عسرت"، "امیر‌کبیر" است و همکاری او در آلبوم "بعد یازدهم" حافظ ناظری که درسال 1392 در رتبه دوم پر‌فروشترین آلبوم کلاسیک جهان قرار گرفت.

وی در سه دهه گذشته اجراهای زنده بسیاری را در داخل و خارج از کشور داشته است و بارها جایزه‌های جشنواره‌های هنری بین المللی را بدست آورده است. او در سالن‌ها و جشنواره‌های معروف دنیا اجراهای صحنه‌ای بسیاری داشته که از آن جمله می‌توان به تئاتر شهر پاریس، سالن اسکار (کداک) لس آنجلس، رویال آلبرت‌هال لندن، باربیکن، سالن فستا دل پیپل ایتالیا، فیلارمونی آلمان، جشنواره‌ها و فستیوال‌های گوناگون اشاره کرد.

از جمله افتخارات این هنرمند می توان به موارد زیر اشاره کرد:

 "جایزهٔ «کونکورز» موسیقی فولکلور در سال ۱۹۷۵ "، "دریافت جایزهٔ «بهترین موسیقی عرفانی جهان» در جشنوارهٔ فاس مراکش در سال ۱۹۹۷ (وی پس از دریافت این جایزه، از سوی مطبوعات آمریکا لقب پاواروتی ایران را نیز دریافت کرد) " ، "دریافت جایزه ویژه شهر ارواین ایالت کالیفرنیا برای گسترش پیام معنوی مولانا و صلح از طریق زبان موسیقی در سال ۲۰۰۶ "، "دریافت نشان "لژیون دونور" از سوی دولت فرانسه در سال ۲۰۰۷ "، "دریافت نشان «شوالیه ادب و هنر» از سوی دولت فرانسه در سال ۲۰۰۷ (این نشان بالاترین نشان فرهنگی فرانسه‌است و پاس‌داشتی است از طرف دولت فرانسه به هنرمندانی که تلاش ویژه‌ای در جهت اعتلای فرهنگ و هنر دارند) "، "دریافت عنوان هنرمند برتر آسیا از طرف مجمع آسیاسوسایتی (در این مراسم بان کی‌مون دبیر کل سازمان ملل متحد تقدیر ویژه‌ای از شهرام ناظری به عمل آورد) "، "دریافت نشان طلایی سماع بارگاه مولانا از دست اسین چلبی نواده مولانا در سال ۱۳۸۶ در شهر قونیه ترکیه و انتخاب به عنوان رئیس افتخاری مرکز مولانا پژوهی دانشگاه سلجوق در ایران "، "دریافت کلید طلایی شهر خوی و مقبرهٔ شمس در جشنوارهٔ بین‌المللی شمس تبریزی در آبان ۱۳۸۶ "، "دریافت لوح سپاس از شهرداری شهر ایرواین کالیفرنیا به پاس قدردانی از تلاشهای شهرام ناظری در ترویج پیام معنوی صلح در قالب موسیقی و شعرهای مولوی "، "نام گذاری روز ۲۵ ماه فوریه سال ۲۰۰۶ به نام «شهرام ناظری»، توسط رئیس شواری شهر و شهردار سن دیه گو در حوزهٔ جغرافیایی سن‌دیه‌گوی ایالت کالیفرنیا (در مدت کوتاهی پس از این نامگذاری، کنگرهٔ آمریکا نیز با اهدای لوح سپاس از وی تقدیر نمود)" و "دریافت تقدیرنامه از سوی دانشگاه هاروارد به دلیل نقش مؤثر ناظری در معرفی مولوی به دنیای غرب و نوآوری در موسیقی ایرانی و جذب مخاطبان غربی " .